Surah ash-Shura with Urdu Translation

Irfan-ul-Quran
  • 25پارہ نمبر
  • 53آيات
  • 5رکوع
  • 62ترتيب نزولي
  • 42ترتيب تلاوت
  • مکیسورہ
or

اللہ کے نام سے شروع جو نہایت مہربان ہمیشہ رحم فرمانے والا ہے

In the Name of Allah, the Most Compassionate, the Ever-Merciful

وَ مَنۡ یُّضۡلِلِ اللّٰہُ فَمَا لَہٗ مِنۡ وَّلِیٍّ مِّنۡۢ بَعۡدِہٖ ؕ وَ تَرَی الظّٰلِمِیۡنَ لَمَّا رَاَوُا الۡعَذَابَ یَقُوۡلُوۡنَ ہَلۡ اِلٰی مَرَدٍّ مِّنۡ سَبِیۡلٍ ﴿ۚ۴۴﴾

44. اور جسے اللہ گمراہ ٹھہرا دے تو اُس کے لئے اُس کے بعد کوئی کارساز نہیں ہوتا، اور آپ ظالموں کو دیکھیں گے کہ جب وہ عذابِ (آخرت) دیکھ لیں گے (تو) کہیں گے: کیا (دنیا میں) پلٹ جانے کی کوئی سبیل ہے؟o

44. And whoever Allah leaves to stray has no guardian apart from Him. And you will see the wrongdoers when they face the punishment, saying: ‘Is there any way to return (to the world)?’

44. And the one whom Allah holds astray, for him there is no protector after that. And you will see the wrongdoers; when they see the torment (of the Last Day), they will say: ‘Is there any way to go back (to the world)?’

44. Waman yudlili Allahu fama lahu min waliyyin min baAAdihi watara alththalimeena lamma raawoo alAAathaba yaqooloona hal ila maraddin min sabeelin

44. Og den Allah lar fare vill, for ham er det ikke en eneste velynder etter Ham. Og du vil se at de ondsinnede når de har sett (det hinsidiges) pine, vil si: «Finnes det noen vei for å vende tilbake (til verden)?»

44. और जिसे अल्लाह गुमराह ठहरा दे तो उसके लिए उसके बाद कोई कारसाज़ नहीं होता, और आप ज़ालिमों को देखेंगे कि जब वोह अ़ज़ाबे (आख़िरत) देख लेंगे (तो) कहेंगे: क्या (दुन्या में) पलट जाने की कोई सबील है?

৪৪. আর আল্লাহ্ যাকে পথভ্রষ্ট করেন এরপর তার জন্যে কোনো অভিভাবক নেই; আর আপনি অত্যাচারীদেরকে দেখবেন যে, যখন তারা (পরকালের) শাস্তি প্রত্যক্ষ করবে, (তখন) বলবে, ‘(পৃথিবীতে) ফিরে যাবার কি কোনো উপায় আছে?’

(الشُّوْرٰی، 42 : 44)
وَ تَرٰىہُمۡ یُعۡرَضُوۡنَ عَلَیۡہَا خٰشِعِیۡنَ مِنَ الذُّلِّ یَنۡظُرُوۡنَ مِنۡ طَرۡفٍ خَفِیٍّ ؕ وَ قَالَ الَّذِیۡنَ اٰمَنُوۡۤا اِنَّ الۡخٰسِرِیۡنَ الَّذِیۡنَ خَسِرُوۡۤا اَنۡفُسَہُمۡ وَ اَہۡلِیۡہِمۡ یَوۡمَ الۡقِیٰمَۃِ ؕ اَلَاۤ اِنَّ الظّٰلِمِیۡنَ فِیۡ عَذَابٍ مُّقِیۡمٍ ﴿۴۵﴾

45. اور آپ انہیں دیکھیں گے کہ وہ دوزخ پر ذلّت اور خوف کے ساتھ سر جھکائے ہوئے پیش کئے جائیں گے (اسے چوری چوری) چھپی نگاہوں سے دیکھتے ہوں گے، اور ایمان والے کہیں گے: بیشک نقصان اٹھانے والے وہی لوگ ہیں جنہوں نے اپنی جانوں کو اور اپنے اہل و عیال کو قیامت کے دن خسارے میں ڈال دیا، یاد رکھو! بیشک ظالم لوگ دائمی عذاب میں (مبتلا) رہیں گےo

45. And you will see them being exposed to it, humbling themselves out of disgrace, looking with a faint glance secretly. And the believers will say: ‘The (real) losers are those who have ruined themselves and their families on the Day of Resurrection. Look! Indeed, the wrongdoers are in everlasting punishment.’

45. And you will see them brought to Hell with their heads bent with disgrace and fear, looking at it covertly (with a stealthy glance) and the believers will say: ‘Surely, the losers are those who put their own souls and their families into loss on the Day of Rising. Remember! Indeed, the wrongdoers will remain in (the agony of) a lasting torment.

45. Watarahum yuAAradoona AAalayha khashiAAeena mina alththulli yanthuroona min tarfin khafiyyin waqala allatheena amanoo inna alkhasireena allatheena khasiroo anfusahum waahleehim yawma alqiyamati ala inna alththalimeena fee AAathabin muqeemin

45. Og du vil se dem når de blir framstilt for helvete, fulle av frykt med hodet bøyd av vanære; de vil smugtitte på det (med stjålne blikk). Og de troende vil si: «Sannelig, taperne er de som påfører sin sjel og sine familier tap på oppstandelsens dag!» Husk! Sannelig, de ondsinnede vil være (fanget) i en evinnelig pine.

45. और आप उन्हें देखेंगे कि वोह दोज़ख़ पर ज़िल्लत और ख़ौफ के साथ सर झुकाए हुए पेश किए जाएंगे (उसे चोरी चोरी) छुपी निगाहों से देखते होंगे, और ईमान वाले कहेंगे: बेशक नुक़्सान उठाने वाले वही लोग हैं जिन्होंने अपनी जानों को और अपने अह्‌लो अ़याल को क़ियामत के दिन ख़सारे में डाल दिया, याद रखो! बेशक ज़ालिम लोग दाईमी अ़ज़ाब में (मुब्तला) रहेंगे।

৪৫. আর আপনি তাদেরকে দেখতে পাবেন যে, তাদেরকে জাহান্নামের সম্মুখে আনা হচ্ছে, তারা অপমানে ভীত অবস্থায় অবনত মস্তকে (চুপিসারে) অর্ধনিমীলিত নয়নে তাকাচ্ছে। আর ঈমানদারগণ বলবে, ‘নিশ্চয়ই ক্ষতিগ্রস্ত তারাই যারা কিয়ামতের দিন নিজেদের এবং নিজের পরিবার-পরিজনের ক্ষতিসাধন করেছে’। মনে রেখো! নিশ্চয়ই অত্যাচারীরা স্থায়ী শাস্তিতে (নিমজ্জিত) থাকবে।

(الشُّوْرٰی، 42 : 45)
وَ مَا کَانَ لَہُمۡ مِّنۡ اَوۡلِیَآءَ یَنۡصُرُوۡنَہُمۡ مِّنۡ دُوۡنِ اللّٰہِ ؕ وَ مَنۡ یُّضۡلِلِ اللّٰہُ فَمَا لَہٗ مِنۡ سَبِیۡلٍ ﴿ؕ۴۶﴾

46. اور اُن (کافروں) کے لئے کوئی حمایتی نہیں ہوں گے جو اللہ کے مقابل اُن کی مدد کر سکیں، اور جسے اللہ گمراہ ٹھہرا دیتا ہے تو اس کے لئے (ہدایت کی) کوئی راہ نہیں رہتیo

46. And they shall have no guardians to help them against Allah. And whoever Allah leaves to stray has no way out.

46. And there will be no supporters for the (disbelievers) to help them against Allah. And he whom Allah holds astray, there is no way left for him (towards guidance).

46. Wama kana lahum min awliyaa yansuroonahum min dooni Allahi waman yudlili Allahu fama lahu min sabeelin

46. Og det vil ikke for de (vantro) være noen velyndere som kan hjelpe dem mot Allah. Og den Allah lar fare vill, for ham blir det ikke igjen noen vei (av rettledning).

46. और उन (काफिरों) के लिए कोई हिमायती नहीं होंगे जो अल्लाह के मुक़ाबिल उनकी मदद कर सकें, और जिसे अल्लाह गुमराह ठहरा देता है तो उसके लिए (हिदायत की) कोई राह नहीं रहती।

৪৬. আর এদের (এ কাফেরদের) জন্যে কোনো সমর্থক থাকবে না যারা আল্লাহ্‌র বিপক্ষে তাদেরকে সাহায্য করবে এবং আল্লাহ্ যাকে পথভ্রষ্ট করেন তার জন্যে (হেদায়াতের) কোনো পথ নেই।

(الشُّوْرٰی، 42 : 46)
اِسۡتَجِیۡبُوۡا لِرَبِّکُمۡ مِّنۡ قَبۡلِ اَنۡ یَّاۡتِیَ یَوۡمٌ لَّا مَرَدَّ لَہٗ مِنَ اللّٰہِ ؕ مَا لَکُمۡ مِّنۡ مَّلۡجَاٍ یَّوۡمَئِذٍ وَّ مَا لَکُمۡ مِّنۡ نَّکِیۡرٍ ﴿۴۷﴾

47. تم لوگ اپنے رب کا حکم قبول کر لو قبل اِس کے کہ وہ دن آجائے جو اللہ کی طرف سے ٹلنے والا نہیں ہے، نہ تمہارے لئے اُس دن کوئی جائے پناہ ہوگی اور نہ تمہارے لئے کوئی جائے انکارo

47. Respond to your Lord before there comes a day from Allah, for which there shall be no revoking. On that Day, you will have no refuge, nor shall you have (any chance of) denial.

47. Accept and submit to the command of your Lord before the Day comes for which there is no averting from Allah. There will be no shelter for you on that Day. Nor will there be any possibility for you to deny.

47. Istajeeboo lirabbikum min qabli an yatiya yawmun la maradda lahu mina Allahi ma lakum min maljain yawmaithin wama lakum min nakeerin

47. Godta deres Herres befaling før den dagen kommer som ikke skal snus tilbake av Allah. Ikke vil det være noe tilfluktssted på den dagen for dere, og ei heller vil det være noen mulighet for dere til å nekte.

47. तुम लोग अपने रब का हुक्म क़बूल कर लो क़ब्ल इसके कि वोह दिन आ जाए जो अल्लाह की तरफ से टलने वाला नहीं है, न तुम्हारे लिए उस दिन कोई जाए पनाह होगी और न तुम्हारे लिए कोई जाए इन्कार।

৪৭. তোমাদের প্রতিপালকের নির্দেশ গ্রহণ করো সেদিনটি আগত হবার পূর্বেই যা আল্লাহ্‌র তরফ থেকে অব্যাহতি পাবে না; সেদিন তোমাদের জন্যে কোনো আশ্রয়স্থলও থাকবে না এবং তোমাদের জন্যে অস্বীকার করার কোনো সুযোগও থাকবে না।

(الشُّوْرٰی، 42 : 47)
فَاِنۡ اَعۡرَضُوۡا فَمَاۤ اَرۡسَلۡنٰکَ عَلَیۡہِمۡ حَفِیۡظًا ؕ اِنۡ عَلَیۡکَ اِلَّا الۡبَلٰغُ ؕ وَ اِنَّاۤ اِذَاۤ اَذَقۡنَا الۡاِنۡسَانَ مِنَّا رَحۡمَۃً فَرِحَ بِہَا ۚ وَ اِنۡ تُصِبۡہُمۡ سَیِّئَۃٌۢ بِمَا قَدَّمَتۡ اَیۡدِیۡہِمۡ فَاِنَّ الۡاِنۡسَانَ کَفُوۡرٌ ﴿۴۸﴾

48. پھر (بھی) اگر وہ رُوگردانی کریں تو ہم نے آپ کو اُن پر (تباہی سے بچانے کا) ذمّہ دار بنا کر نہیں بھیجا۔ آپ پر تو صرف (پیغامِ حق) پہنچا دینے کی ذمّہ داری ہے، اور بیشک جب ہم انسان کو اپنی بارگاہ سے رحمت (کا ذائقہ) چکھاتے ہیں تو وہ اس سے خوش ہو جاتا ہے اور اگر انہیں کوئی مصیبت پہنچتی ہے اُن کے اپنے ہاتھوں سے آگے بھیجے ہوئے اعمالِ (بد) کے باعث، تو بیشک انسان بڑا ناشکر گزار (ثابت ہوتا) ہےo

48. And if they turn away (from your warnings), We have not sent you as a keeper over them. Your responsibility is only to communicate (the truth). Indeed, when We cause human being to taste mercy from Us, he rejoices in it. And if an evil befalls them because of what their hands have sent forth, then human beings are indeed very ungrateful.

48. (Even) then if they turn away, We have not sent you with any responsibility for (saving) them (from destruction). You are responsible only to convey (the message of truth). And verily, when We make man taste (the savour) of mercy from Our presence, he feels pleased. But when some misfortune reaches them, owing to the (evil) deeds sent ahead by their own hands, then no doubt man (proves) to be highly ungrateful.

48. Fain aAAradoo fama arsalnaka AAalayhim hafeethan in AAalayka illa albalaghu wainna itha athaqna alinsana minna rahmatan fariha biha wain tusibhum sayyiatun bima qaddamat aydeehim fainna alinsana kafoorun

48. Men hvis de fortsatt vender seg bort, så har Vi ikke sendt deg som ansvarlig for (å berge) dem (fra fordervelsen). Det påligger deg kun å videreformidle (sannhetens budskap). Og sannelig, når Vi lar menneskene smake nåde fra Oss, blir de frydefull av den. Men hvis de blir hjemsøkt av noen vansker som følge av de illgjerningene som hendene deres har sendt i forveien, da viser menneskene seg i sannhet å være svært utakknemlige.

48. फिर (भी) अगर वोह रूगर्दानी करें तो हमने आपको उन पर (तबाही से बचाने का) ज़िम्मेदार बनाकर नहीं भेजा। आप पर तो सिर्फ़ (पैग़ामे हक़्क़) पहुंचा देने की ज़िम्मेदारी है, और बेशक जब हम इंसान को अपनी बारगाह से रहमत (का ज़ाइक़ा) चखाते हैं तो वोह उससे ख़ुश हो जाता है और अगर उन्हें कोई मुसीबत पहुंचती है उनके अपने हाथों से आगे भेजे हुए आमाले (बद) के बाइस तो बेशक इंसान बड़ा नाशुक्रगुज़ार (साबित होता) है।

৪৮. এরপর(ও) যদি তারা মুখ ফিরিয়ে নেয়, তবে আপনাকে আমরা তাদের (রক্ষার) জন্যে রক্ষকরূপে প্রেরণ করিনি। আপনার দায়িত্ব তো কেবল (সত্যের বার্তা) পৌঁছে দেয়া। আর অবশ্য যখন আমরা মানুষকে আমাদের পক্ষ থেকে অনুগ্রহ আস্বাদন করাই, তখন সে আনন্দিত হয় এবং যদি তাদের কোনো বিপদাপদ ঘটে, যা তাদের হস্ত পূর্ব থেকেই প্রেরণ করে রেখেছে তার কারণে, তবে বাস্তবিকই (প্রমাণিত যে) মানুষ অত্যন্ত অকৃতজ্ঞ।

(الشُّوْرٰی، 42 : 48)
لِلّٰہِ مُلۡکُ السَّمٰوٰتِ وَ الۡاَرۡضِ ؕ یَخۡلُقُ مَا یَشَآءُ ؕیَہَبُ لِمَنۡ یَّشَآءُ اِنَاثًا وَّ یَہَبُ لِمَنۡ یَّشَآءُ الذُّکُوۡرَ ﴿ۙ۴۹﴾

49. اللہ ہی کے لئے آسمانوں اور زمین کی بادشاہت ہے، وہ جو چاہتا ہے پیدا فرماتا ہے، جسے چاہتا ہے لڑکیاں عطا کرتا ہے اور جسے چاہتا ہے لڑکے بخشتا ہےo

49. To Allah belongs the kingdom of the heavens and the earth. He creates whatever He wills. He bestows females upon whomever He wills, and bestows males to whomever He wills.

49. For Allah alone is the sovereignty of the heavens and the earth. He creates what He likes. He blesses with girls whom He wills and blesses with boys whom He wills.

49. Lillahi mulku alssamawati waalardi yakhluqu ma yashao yahabu liman yashao inathan wayahabu liman yashao alththukoora

49. Allah tilhører kongemakten over himlene og jorden, Han skaper hva Han vil! Han skjenker jenter til hvem Han enn vil, og Han skjenker gutter til hvem Han enn vil.

49. अल्लाह ही के लिए आस्मानों और ज़मीन की बादशाहत है, वोह जो चाहता है पैदा फरमाता है, जिसे चाहता है लड़कियां अ़ता करता है और जिसे चाहता है लड़के बख़्शता है।

৪৯. আকাশমন্ডলী এবং পৃথিবীর সার্বভৌমত্ব আল্লাহ্‌রই; তিনি যা ইচ্ছা তাই সৃষ্টি করেন। তিনি যাকে ইচ্ছা কন্যা সন্তান দান করেন এবং যাকে ইচ্ছা পুত্র সন্তান দান করেন।

(الشُّوْرٰی، 42 : 49)
اَوۡ یُزَوِّجُہُمۡ ذُکۡرَانًا وَّ اِنَاثًا ۚ وَ یَجۡعَلُ مَنۡ یَّشَآءُ عَقِیۡمًا ؕ اِنَّہٗ عَلِیۡمٌ قَدِیۡرٌ ﴿۵۰﴾

50. یا انہیں بیٹے اور بیٹیاں (دونوں) جمع فرماتا ہے اور جسے چاہتا ہے بانجھ ہی بنا دیتا ہے، بیشک وہ خوب جاننے والا بڑی قدرت والا ہےo

50. Or He couples them as males and females, making whomever He wills infertile. Indeed, He is All-Knowing, All-Powerful.

50. Or He gives them daughters and sons (both) and makes infertile whom He wills. Surely, he is All-Knowing, All-Powerful.

50. Aw yuzawwijuhum thukranan wainathan wayajAAalu man yashao AAaqeeman innahu AAaleemun qadeerun

50. Eller Han samler for dem (gir dem) både gutter og jenter, og Han gjør den Han vil, ufruktbar. Sannelig, Han er allvitende, allevnende.

50. या उन्हें बेटे और बेटियां (दोनों) जमा फरमाता है और जिसे चाहता है बांझ ही बना देता है, बेशक वोह ख़ूब जानने वाला बड़ी क़ुदरत वाला है।

৫০. অথবা পুত্র ও কন্যা উভয়ই দেন। আর যাকে ইচ্ছা বন্ধা করে দেন। নিশ্চয়ই তিনি সর্বজ্ঞ, সর্বশক্তিমান।

(الشُّوْرٰی، 42 : 50)
وَ مَا کَانَ لِبَشَرٍ اَنۡ یُّکَلِّمَہُ اللّٰہُ اِلَّا وَحۡیًا اَوۡ مِنۡ وَّرَآیِٔ حِجَابٍ اَوۡ یُرۡسِلَ رَسُوۡلًا فَیُوۡحِیَ بِاِذۡنِہٖ مَا یَشَآءُ ؕ اِنَّہٗ عَلِیٌّ حَکِیۡمٌ ﴿۵۱﴾

51. اور ہر بشر کی (یہ) مجال نہیں کہ اللہ اس سے (براہِ راست) کلام کرے مگر یہ کہ وحی کے ذریعے (کسی کو شانِ نبوت سے سرفراز فرما دے) یا پردے کے پیچھے سے (بات کرے جیسے موسٰی علیہ السلام سے طورِ سینا پر کی) یا کسی فرشتے کو فرستادہ بنا کر بھیجے اور وہ اُس کے اِذن سے جو اللہ چاہے وحی کرے (الغرض عالمِ بشریت کے لئے خطابِ اِلٰہی کا واسطہ اور وسیلہ صرف نبی اور رسول ہی ہوگا)، بیشک وہ بلند مرتبہ بڑی حکمت والا ہےo

51. It is not (possible) for any human that Allah should speak to him except through revelation, or from behind a veil, or by sending a messenger who reveals by His permission whatever He pleases. Indeed, He is All-Exalted, All-Wise.

51. And every man does not have the faculty that Allah should speak to him (directly) except by Revelation (He bestows upon some the holy status of Prophethood), or (should speak) from behind a veil (as He spoke to Musa [Moses] on Mount Tur of Sinai), or by sending some angel as a messenger to reveal with His permission what Allah may will. (In any case, the medium and mediation of the communication of Allah’s Word for mankind is none but the Prophet and the Messenger.) Surely, He is Most High, Most Wise.

51. Wama kana libasharin an yukallimahu Allahu illa wahyan aw min warai hijabin aw yursila rasoolan fayoohiya biithnihi ma yashao innahu AAaliyyun hakeemun

51. Og ikke ethvert menneske er verdig nok til å kunne tale (uten noen mellomledd) med Allah, unntatt ved åpenbaring (at Han skjenker noen profetskapets rang) eller fra bak et slør (slik som Han talte til Moses ved Sinaifjellet) eller ved å sende en engel som budbringer, så han ved Allahs befaling åpenbarer det Han vil (uansett hva, så vil Allahs ords tilknytning og mellomledd være Allahs profet og sendebud for menneskeheten). Sannelig, Han er høyest, mest vis.

51. और हर बशर की (ये) मजाल नहीं कि अल्लाह उससे (बराहे रास्त) कलाम करे मगर ये कि वही के जरीए (किसी को शाने नुबुव्वत से सरफराज फरमा दे) या पर्दे के पीछे से (बात करे जैसे मूसा अ़लैहिस्सलाम से तूरे सीना पर की) या किसी फरिश्ते को फिरिस्तादा बनाकर भेजे और वोह उसके इज़्न से जो अल्लाह चाहे वही करे (अल ग़रज आलमे बशरिय्यत के लिए ख़िताबे इलाही का वास्ता और वसीला सिर्फ नबी और रसूल ही होगा), बेशक वोह बलन्द मर्तबा बड़ी हिक्मत वाला है।

৫১. আর কোনো মানুষের (এ) অবকাশ নেই যে, আল্লাহ্ তার সাথে (সরাসরি) কথা বলবেন, ওহীর মাধ্যমে (কাউকে নবুয়্যতের মর্যাদা প্রদান করা) ব্যতীরেকে অথবা পর্দার অন্তরাল ব্যতীরেকে (যেমন মূসা আলাইহিস সালামের সাথে সিনাই পর্বতে বলেছেন।) অথবা তাঁর অনুমতিক্রমে কোনো ফেরেশতাকে দূত হিসেবে প্রেরণ ব্যতীরেকে; আল্লাহ্ যা চান তা প্রত্যাদেশ করেন। (মোটকথা মানবজাতির জন্যে আল্লাহ্‌র সাথে যোগাযোগের মাধ্যম এবং উপলক্ষ কেবল নবী-রাসূলগণই হবেন।) নিশ্চয়ই তিনি উচ্চ মর্যাদার অধিকারী, প্রজ্ঞাবান।

(الشُّوْرٰی، 42 : 51)
وَ کَذٰلِکَ اَوۡحَیۡنَاۤ اِلَیۡکَ رُوۡحًا مِّنۡ اَمۡرِنَا ؕ مَا کُنۡتَ تَدۡرِیۡ مَا الۡکِتٰبُ وَ لَا الۡاِیۡمَانُ وَ لٰکِنۡ جَعَلۡنٰہُ نُوۡرًا نَّہۡدِیۡ بِہٖ مَنۡ نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَا ؕ وَ اِنَّکَ لَتَہۡدِیۡۤ اِلٰی صِرَاطٍ مُّسۡتَقِیۡمٍ ﴿ۙ۵۲﴾

52. سو اسی طرح ہم نے آپ کی طرف اپنے حکم سے روحِ (قلوب و ارواح) کی وحی فرمائی (جو قرآن ہے)، اور آپ (وحی سے قبل اپنی ذاتی درایت و فکر سے) نہ یہ جانتے تھے کہ کتاب کیا ہے اور نہ ایمان (کے شرعی احکام کی تفصیلات کو ہی جانتے تھے جو بعد میں نازل اور مقرر ہوئیں)(1) مگر ہم نے اسے نور بنا دیا۔ ہم اِس (نور) کے ذریعہ اپنے بندوں میں سے جسے چاہتے ہیں ہدایت سے نوازتے ہیں، اور بیشک آپ ہی صراطِ مستقیم کی طرف ہدایت عطا فرماتے ہیں(2)o

1:- آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کی شانِ اُمّیت کی طرف اشارہ ہے تاکہ کفّار آپ کی زبان سے قرآن کی آیات اور ایمان کی تفصیلات سن کر یہ بدگمانی نہ پھیلائیں کہ یہ سب کچھ حضرت محمد مصطفی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اپنے ذاتی علم اور تفکر سے گھڑ لیا ہے کچھ نازل نہیں ہوا، سو یہ اَز خود نہ جاننا حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کا عظیم معجزہ بنا دیا گیا۔ 2:- اے حبیب! آپ کا ہدایت دینا اور ہمارا ہدایت دینا دونوں کی حقیقت ایک ہی ہے اور صرف انہی کو ہدایت نصیب ہوتی ہے جو اس حقیقت کی معرفت اور اس سے وابستگی رکھتے ہیں۔

52. Thus have We revealed to you the Spirit of Our command (i.e. the Qur’an). You did not know (before the revelation) what the Book was nor (the details of) the faith.* But We made it a Light by which We may guide whomever We wish among Our servants. And indeed, you guide (people)to the straight path.

* This verse refers to the unique status of the Holy Prophet (blessings and peace be upon him) as being an Ummi, not tutored by anyone to read or write. So, after hearing the verses of the Qur’an and the details of the faith, the disbelievers may not have any plausible reason to accuse him of being the inventor of the Book through acquired knowledge and scholarship.

52. So thus We revealed to you Our Spirit (of hearts and souls) by Our command (that is the Qur’an). And (before the Revelation) you did not know what the Book was, nor did you know (through your own endeavour and insight the details of the injunctions of) faith (which were sent down and determined later).* But We made it a Light. By means of this Light, We give guidance to those of Our servants whom We intend. And assuredly, you alone provide guidance towards the straight path.**

* Here reference is made to the glory of the Holy Prophet (blessings and peace be upon him) as being an Ummi (not taught to read or write) so that the disbelievers, hearing the Verses of the Qur’an and the details of faith from him, may not spread this evil thought that the Holy Prophet Muhammad (blessings and peace be upon him) has invented it out of his personal knowledge, learning and scholarship and that nothing has been sent down to him. So this unletteredness has been one of his great miracles.
** O Beloved! The reality of guidance is the same whether by you or by Us. And guidance is only the share of the one who acquires the knowledge of this fact and then sticks to it tenaciously.

52. Wakathalika awhayna ilayka roohan min amrina ma kunta tadree ma alkitabu wala aleemanu walakin jaAAalnahu nooran nahdee bihi man nashao min AAibadina wainnaka latahdee ila siratin mustaqeemin

52. Og slik har Vi for deg åpenbart (hjertets og sjelens) ånd av Vår befaling (Koranen). Og du visste ikke (før åpenbaringens gang til deg gjennom din egen kunnskap og innsikt) hva skriften var, og ei heller troen (troens lovbestemmelsers detaljer, for de ble åpenbart litt etter litt i etterkant).* Men Vi gjorde den til lys! Vi rettleder ved det (lyset) hvem Vi enn vil av Våre tjenere. Og sannelig, du rettleder til den rette veien.*

* Her pekes det på Profeten Mohammads ﷺ rang som Profeten som fikk tildelt den forjettede visdommen (Koranen), for at de vantro ikke skulle spre sine falske ord etter å ha hørt Koranens vers og troens detaljer fra Profeten ﷺ. om at Profeten Mohammad den uvalgte ﷺ har oppdiktet alt dette av sin egen kunnskap og innsikt, og at intet er åpenbart av Allah. Dermed blir dette at Hans Hellighet ﷺ ikke visste noe av seg selv, gjort til og uttrykt som et stort mirakel av Hans Nåde ﷺ
** Det som framgår av sammenhengen her, er: «Kjære elskede! Det at du rettleder, eller at Vi rettleder, begges sannhet er ett! Kun de oppnår rettledningen som eier erkjennelsesevnen av og har tilknytning til dennesannheten.»

52. सो इसी तरह हमने आपकी तरफ अपने हुक्म से रूहे (कुलूबो अरवाह) की वही फरमाई (जो क़ुरआन है), और आप (वही से क़ब्ल अपनी ज़ाती दिरायतो फिक्र से) न ये जानते थे कि किताब क्या है और न ईमान (के शरई अहकाम की तफ्सीलात को ही जानते थे जो बाद में नाज़िल और मुक़र्रर हुईं) * मगर हमने उसे नूर बना दिया। हम इस (नूर) के जरीए अपने बन्दों में से जिसे चाहते हैं हिदायत से नवाज़ते हैं, और बेशक आप ही सिराते मुस्तक़ीम की तरफ हिदायत अ़ता फरमाते हैं। **

* (आप सल्लल्लाहु अ़लैहि व सल्लम की शाने उम्मिय्यत की तरफ इशारा है ताकि कुफ्फार आपकी जु़बान से क़ुरआन की आयात और ईमान की तफ्सीलात सुनकर ये बदगुमानी न फैलाएं कि ये सब कुछ हज़रत मुहम्मद मुस्तफा सल्लल्लाहु अ़लैहि व सल्लम ने अपने ज़ाती इल्म और तफक्कुर से घड़ लिया है कुछ नाज़िल नहीं हुवा, सो ये अज़ खु़द न जानना हुजूर सल्लल्लाहु अ़लैहि व सल्लम का अ़ज़ीम मो’जिज़ा बना दिया गया।) ** (ऐ हबीब! आपका हिदायत देना और हमारा हिदायत देना दोनों की हक़ीक़त एक ही है और सिर्फ उन्ही को हिदायत नसीब होती है जो इस हक़ीक़त की मा’रेफत और इससे वाबस्तगी रखते हैं।)

৫২. সুতরাং এভাবেই আমরা আপনার প্রতি নিজ নির্দেশে (অন্তর ও আত্মার) প্রত্যাদেশ করেছি (আর তা হলো কুরআন)। আর (ওহীর পূর্বে নিজ সত্তাগত প্রচেষ্টা ও ধ্যানের মাধ্যমে) না আপনি জানতেন কিতাব কী আর না ঈমান (-এর শরয়ী বিধিবিধানের বিস্তারিত বিষয়াদিও জানতেন, যা পরবর্তীতে অবতীর্ণ ও নির্ধারিত করা হয়েছিল)।* পক্ষান্তরে আমরা একে আলোকবর্তিকা বানিয়েছি যা দ্বারা আমাদের বান্দাদের মধ্যে যাকে ইচ্ছা পথনির্দেশ করি। আর নিশ্চয় আপনি তো সরল পথের দিকে হেদায়াত দান করেন।**

*এতে হুযুর সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়া আলিহী ওয়াসাল্লামের শানে উম্মিয়্যাত বা প্রচলিত জ্ঞান লাভ না করার দিকে ইঙ্গিত রয়েছে; যাতে কাফেরেরা তাঁর মুখে কুরআনের আয়াত বা ঈমানের বিস্তারিত বিষয়াদি শ্রবণ করে এ খারাপ ধারণা না ছড়ায় যে, এসব কিছু হযরত মুহাম্মদ মুস্তাফা সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়া আলিহী ওয়াসাল্লাম নিজের সত্তাগত জ্ঞান ও ধ্যান-ধারণার মাধ্যমে তৈরি করেছেন, কিছুই অবতীর্ণ হয়নি। সুতরাং নিজ থেকে না জানাকে হুযুর সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয় আলিহী ওয়াসাল্লামের মহান অলৌকিকত্যের প্রকাশ হিসেবে দেখানো হয়েছে।

(الشُّوْرٰی، 42 : 52)
صِرَاطِ اللّٰہِ الَّذِیۡ لَہٗ مَا فِی السَّمٰوٰتِ وَ مَا فِی الۡاَرۡضِ ؕ اَلَاۤ اِلَی اللّٰہِ تَصِیۡرُ الۡاُمُوۡرُ ﴿٪۵۳﴾

53. (یہ صراطِ مستقیم) اسی اللہ ہی کا راستہ ہے جو آسمانوں اور زمین کی ہر چیز کا مالک ہے۔ جان لو! کہ سارے کام اللہ ہی کی طرف لوٹتے ہیںo

53. (This straight path is) the path of Allah to Whom belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. Beware! All matters will return to Allah alone.

53. (This straight path is) the path of Allah to Whom belongs whatever is in the heavens and whatever is in the earth. Beware! All matters return to Allah alone.

53. Sirati Allahi allathee lahu ma fee alssamawati wama fee alardi ala ila Allahi taseeru alomooru

53. (Denne rette veien er) Allahs vei, Han som alt det som i himlene og alt det som på jorden er, tilhører. Vit! Alle saker vender tilbake til Allah alene.

53. (ये सिराते मुस्तक़ीम) उसी अल्लाह ही का रास्ता है जो आस्मानों और ज़मीन की हर चीज़ का मालिक है। जान लो! कि सारे काम अल्लाह ही की तरफ लौटते हैं।

৫৩. (এ সরল পথ) ওই আল্লাহ্‌রই পথ যিনি আকাশমন্ডলী ও পৃথিবীর সকল কিছুর মালিক। জেনে রাখো! সমস্ত কর্মকান্ড আল্লাহ্‌র দিকেই প্রত্যাবর্তন করে।

(الشُّوْرٰی، 42 : 53)